Al vijf jaar burgerblauw in Hardinxveld-Giessendam

H'VELD-G'DAM Een 'golfje' woninginbraken in de Wielwijk: dat was eind 2009 de aanleiding voor de toen pas 16-jarige Jeffrey Dame en de zelfs twee jaar jongere Jorrit de Haas om een burgerwacht op te richten. ,,We begonnen met rondjes lopen in de buurt en peilden bij andere bewoners van de Wielwijk of ze mee wilden doen", vertelt Jeffrey, die nog steeds intensief is betrokken bij wat een jaar later door Maria Wiebosch - Steeman werd omgedoopt in buurttoezicht. ,,Het zou prachtig zijn als dit ook in andere wijken van de grond komt", sprak de toenmalige burgemeester. Haar wens en die van de buurttoezichthouders kwam uit. Anno nu wordt in heel Hardinxveld-Giessendam een oogje in het zeil gehouden.

door Erik de Bruin

,,Het behelst meer dan dat", zegt Chris Pater, de algemeen coördinator van het buurttoezicht. ,,We zijn inderdaad een wakend oog, maar wat je ook heel duidelijk merkt is dat bewoners ons zien als een schakel tussen henzelf en de politie, de gemeente en de woningcorporatie. Op die manier ben ik zelf een paar jaar geleden in aanraking gekomen met het buurttoezicht." En geïnfecteerd. ,,Ik belde Martin Koppelaar nadat ik in de krant had gelezen dat je bij hem meldingen kon doorgeven. Er was een probleem met de bestrating bij onze flat. Hij heeft dat gemeld bij de gemeente en desgevraagd legde hij ook uit wat zij als buurttoezichthouders nu precies doen. Dat het vrijwilligers zijn die 's avonds in koppels door de wijk lopen om het veiligheidsgevoel te vergroten en bewoners preventieve tips te geven om inbrekers buiten de deur te houden. Of beter gezegd: om het dievengilde niet uit te nodigen door bijvoorbeeld de tuinpoort niet te vergrendelen en/of geen licht te laten branden als je van huis bent."

Samenwerking

Chris sloot zich als planner aan bij het clubje buurttoezichthouders in de Peulen. ,,Later nam ik het stokje over van Martin toen hij stopte als wijkcoördinator en in 2013 ben ik algemeen coördinator geworden. Daar was behoefte aan. In Boven-Hardinxveld en in de Westwijk waren er inmiddels ook initiatieven tot stand gebracht. Hartstikke mooi natuurlijk, maar we gingen allemaal een beetje ons eigen weg. Er was geen eenduidige visie." ,,Dat was in feite al zo toen half 2011 het buurttoezicht in de Peulen van start ging. Aanvankelijk werkten we weinig samen", haakt Jeffrey in. Met 'we' doelt hij onder andere op de buurttoezichthouders van het eerste uur uit de Wielwijk. Waar hij zelf toebehoorde. ,,We waren jonge honden die overal opdoken. In de Peulen waren ze wat bedachtzamer, minder gejaagd." Hij lacht: ,,Dat had ook met het leeftijdsverschil te maken. Het overkoepelende team dat is opgericht (Chris en Jeffrey maken daar beiden deel van uit, red.) heeft de samenwerking bevorderd. Dat zie je nog steeds. Boven-Hardinxveld heeft bijvoorbeeld de minste buurttoezichthouders. Daar lopen ook mensen van andere wijkteams." Hij maakt de planningen van verschillende teams en leest de meldingen uit. Van zowel collega's die op pad zijn geweest als bewoners die het buurttoezicht via een bericht op de site, Facebook, Twitter ('of per e-mail of telefonisch, we zijn op alle mogelijke manieren te bereiken') hebben geattendeerd op bijvoorbeeld defecte straatverlichting, vandalisme, parkeerhinder en een verdachte persoon of auto. ,,Als het om een melding gaat die we doorsluizen naar de politie probeer ik het zo te verduidelijken dat ze er strafrechtelijk iets mee kunnen doen. Hoe preciezer de omschrijving, hoe groter de pakkans."

WhatsApp-groep(en)

Het enige communicatiekanaal dat nog ontbreekt, is WhatsApp. Daar zou verandering in kunnen komen. Jeffrey: ,,We zijn er druk mee bezig. Een interne WhatsApp-groep is er al. Die gebruiken we bijvoorbeeld bij een Burgernet-actie van een vermist persoon. Een externe groep willen we ook opstarten en misschien wel meer dan één. Zoals in Sliedrecht waar de belangstelling overweldigend is." De westerburen hebben dit misschien wel afgekeken van het Vlaardingse buurttoezicht, dat in april een presentatie hield in het Hardinxveldse gemeentehuis. Ten overstaan van buurttoezichthouders uit Hardinxveld-Giessendam, Sliedrecht, Groot-Ammers, Hendrik-Ido-Ambacht, Heinenoord, Leerdam en Woudrichem. Chris glimt van trots: ,,Deze conferentie voor buurttoezichtteams was een landelijke primeur. Het zegt wel iets over hoe we te werk gaan. We proberen het buurttoezicht zo professioneel mogelijk inhoud te geven. Nieuwkomers krijgen cursussen en één keer per jaar geeft de politie een weerbaarheidstraining. Mijn taak is om de lijntjes met de gemeente en de politie kort te houden. Elk kwartaal is er een driehoeksoverleg. Dat doen we altijd nadat de vier wijkcoördinatoren met elkaar en met ons als overkoepelend team om de tafel hebben gezeten. Deze gestructureerde aanpak werpt vruchten af. Neem de jaarlijkse Koningsdagfeesten aan de Sluisweg. Sinds 2013 lopen we twee nachten over het bedrijventerrein en de Parallelweg om de stromingen in de gaten te houden. De coördinatie doen we dan niet vanuit het gemeentehuis, waar we normaal zitten (ook tijdens het interview, red.), maar vanuit het ijsclubgebouw omdat dit dichterbij is. De politie zorgt voor achtervang. Na hun eigen briefing schuiven ze bij onze briefing aan."

'Afweging maken'

Het buurttoezicht levert volgens hem een wezenlijke bijdrage. ,,Het aantal vernielingen is afgenomen en er zijn minder knokpartijen." ,,Wat we doen als we daar getuige van zijn? Nou, eerst bel je de politie, daarna maak je een afweging", legt Jeffrey uit. ,,Denk eerst aan je eigen veiligheid en aan de noodzakelijkheid van ingrijpen. Zeker als je weet dat er over twee minuten een agent ter plaatse is." Er is nog nooit een inbreker op heterdaad betrapt. ,,En dat zal waarschijnlijk ook nooit gebeuren. Alhoewel, een WhatsApp-groep waar tientallen bewoners uit de hele wijk op aangesloten zijn, maakt het wel mogelijk dat je een verdachte auto kan blijven volgen." Chris: ,,Als het louter voor dat doeleinde is, is het een prachtig middel. We gaan echter wel spelregels opstellen. Berichtjes als 'de koffie staat klaar' moeten we niet hebben."

Het laatste woord is aan Jeffrey. Hij stond aan de wieg van het buurttoezicht. ,,Ik had nooit verwacht dat het zo groot zou worden. Mensen weten ons te vinden. Kijk alleen al naar het aantal van bijna 1600 meldingen sinds het begin van de website in 2012. De effecten zijn moeilijk te meten. Inbraakcijfers schommelen heel erg. Ik heb wel het idee dat het veiligheidsgevoel is gestegen en dat de overlast is verminderd. Het is rustiger op straat."

De 45 buurttoezichthouders hebben ook sociale contacten en vriendschappen opgebouwd. Vrijdagavond is er ter ere van het 5-jarig bestaan een gezellig samenzijn in 't Hart.

Fotobijschrift: Chris Pater (links) en Jeffrey Dame zijn al vele jaren betrokken bij het buurttoezicht. Laatstgenoemde stond zelfs aan de basis door eind 2009, een jaar voor de officiële start, samen met zijn kameraad Jorrit de Haas een burgerwacht op te richten in de Wielwijk.