Roel Augusteijn heeft bestuurlijke taak voltooid

H'VELD-G'DAM ,,'Die lange man is hier vast naar toe gekomen om ons op te heffen. En dan komt-ie ook nog eens uit Brabant. Hij zal dus wel katholiek zijn.' Een aantal mensen zal zeker argwanend zijn geweest toen ik hier in 2006 voor het eerst waarnemend burgemeester werd. Hun vrees was nergens voor nodig, maar ook niet helemaal ongegrond. Hardinxveld-Giessendam was bijna een artikel 12-gemeente. Er moest heel wat veranderen en dat is ook gebeurd. Als je mij vraagt of de gemeente is gesteld voor de toekomst dan antwoord ik volmondig: Ja."

door Erik de Bruin

Aldus Roel Augusteijn. De afscheidnemende burgemeester waarschuwt de journalist bij aanvang van het interview dat hij een spraakwaterval is. ,,Ik ben gezegend met een vlotte babbel. Ook met een goede gezondheid trouwens en dat is fijn want wij van het geslacht Augusteijn houden niet van stilzitten. Dat ben ik dan ook niet van plan nu ik echt van Drees ga trekken. Dat zeiden ze vroeger als je met pensioen ging. Twee jaar geleden, toen mijn waarnemende taak er bijna op zat in Maasdonk, had ik dat al kunnen doen. Mijn oude gemeente klopte echter op de deur en dat vind je dan toch leuk. Überhaupt dat ze aan je denken, maar ook gezien de uitdagende opdracht. Die nog altijd niet was voltooid. Hardinxveld had nog steeds geen knoop doorgehakt over haar ambtelijke en bestuurlijke toekomst. De tijd was er rijp voor, zo dacht men. Toen ik kwam, in augustus 2014, waren we volop in discussie met de A-V (Alblasserwaard-Vijfheerenlanden, red.). Met de gemeenten Giessenlanden en Molenwaard zou een ambtelijk organisatiemodel worden ingericht. Zo was de bedoeling, maar een maand later mislukte het. De wissel moest toen worden omgezet. Er restte ons niets anders dan een omslag maken naar de Drechtsteden, zoals in 2012 al door de gemeenteraad was vastgesteld. We hadden het geluk dat we, tussen aanhalingstekens, gewoon konden aansluiten. Bij een samenwerkingsverband dat zich al lang en breed had bewezen. Dat al tien jaar stond als een huis. Een voorbeeld voor heel Nederland. De Drechtsteden zag Hardinxveld wel zitten. Vanwege de bedrijvigheid en het maritieme, wat onze gemeente een onderscheidend karakter geeft. We moesten wel doorpakken, niet treuzelen. De provincie zat ons achter de broek. Ruim een jaar na de koerswijziging (in de A-V ging het alle kanten op) namen we het besluit om toe te treden tot dit samenwerkingsverband. Daar hebben we echt veel geluk mee gehad. Dat zij om de hoek zat en ons wilde hebben. Anders was het vreselijk ingewikkeld geworden."

 

'DYNAMISCHE OMGEVING' 

,,Of ik het gevoel heb dat mijn werk erop zit? Ja, dat kun je gerust zo stellen, maar de invlechting van ons ambtelijk apparaat in dat van de Drechtsteden, de overheveling van mensen en taken ... het is nog een langdurig proces, dat met veel zorgvuldigheid moet worden doorlopen. Tot 1 januari 2018, als de integratie moet zijn verwezenlijkt, is er nog veel werk aan de winkel. Daarna natuurlijk ook want toetreding tot de Drechtsteden betekent dat je in een dynamische omgeving terechtkomt. Het kabbelt niet zomaar wat voort. Maar terug naar je vraag: de beslissing is er en dat was voor mij, het college, de raad en de hele organisatie het allerbelangrijkst. Niets zo fnuikend als onduidelijkheid. Niet weten welke kant het op gaat." Rond 2005 ging het helemaal de verkeerde kant op met Hardinxveld-Giessendam. De gemeente kwam vanwege de slechte financiële gesteldheid bijna onder curatele te staan van de Rijksoverheid. ,,Niet alleen de gemeentelijke uitgaven verdienden aandacht", vertelt Augusteijn, ,,er moest ook een cultuurverandering plaatsvinden." Hij ging als een 'wervelwind' tekeer. ,,Die kwalificatie speldde Piet IJssels, destijds burgemeester van Gorinchem, mij op toen ik in 2008 afscheid nam. Hartstikke mooi natuurlijk en ik herkende me er ook wel in, maar die credits komen veel meer mensen toe. We hadden een geweldig team, dat begreep dat we een slag moesten maken. Naar buiten toe. Naar de regio, maar ook naar de inwoners. Met wie we sindsdien veel meer samenwerken. De gesloten gemeentecultuur moest worden doorbroken en daar heeft iedereen aan bijgedragen. Als je mij vraagt wat een overeenkomst is tussen beide periodes dan antwoord ik: de sfeer. Die heb ik altijd als zeer prettig ervaren, ook in het dorp. Ik voel me op m'n gemak. Kan me gemakkelijk tussen de mensen begeven, weet hoe ze denken." Hij lacht. ,,Ze dachten wellicht met een katholiek te maken te hebben, maar ik ben gereformeerd opgevoed. Mijn wortels liggen in Veenendaal, dat deel uitmaakt van de biblebelt."

 

'MOEILIJKE GEMEENTE' 

Augusteijn woont in Ravenstein, Oost-Brabant. Zijn politieke loopbaan, die begon toen hij na zijn veertigste Statenlid werd, speelde zich hoofdzakelijk in die provincie af. Eerst tien jaar in Provinciale Staten, daarna vijf jaar als gedeputeerde ('ik had een mensenportefeuille; veel sociale taken, zoals jeugdzorg, lagen toen nog bij de provincie') en later, nadat hij twee jaar waarnemend burgemeester was geweest in Hardinxveld-Giessendam, mocht hij diezelfde taak vervullen in Maasdonk, een Brabantse gemeente die op 1 januari 2015 is verdeeld tussen de naburige steden Oss en 's-Hertogenbosch nadat een fusie met Bernheze, dat ook uit een aantal kleine dorpen bestaat en daardoor veel meer voor de hand lag, was afgeblazen. ,,Bernheze had er geen zin meer in. Sowieso ging het al niet van harte en dat was ook wel begrijpelijk. Maasdonk had, ik zeg het maar onomwonden, geen goede reputatie. Ruzies in de gemeenteraad, cliëntelisme ... de gemeente heeft zelfs onder toezicht gestaan van de VROM-inspectie. Voordat in de jaren negentig al die gemeentelijke herindelingen in Noord-Brabant hun beslag kregen, waren Geffen, Nuland en Vinkel al samengegaan. Op zich prima om voor de muziek uit te lopen, maar van een harmonieus geheel is nooit sprake geweest. De raad bestond, op één partij na, uit allemaal dorpslijsten die voor hun eigen parochie preekten. Die niet wensten samen te werken. De gemeente opheffen was het beste, zo besloot men in 2010 na volksraadpleging, maar dat was gemakkelijker gezegd dan gedaan. Ik heb er zes jaar gezeten. Weliswaar als waarnemer, maar niet om op de winkel te passen. Ook in Hardinxveld werd er meer verlangd. Herindeling is, als je mijn politieke carrière bekijkt, het kernwoord. Als ik 88 ben en ik hoor ze over herindeling praten dan spring ik, denk ik, nog op."

 

'ADVISERENDE ROL' 

Dat duurt nog even. De vroegere leraar klassieke talen is 'pas' 68 lentes jong. Hij gaat van zijn pensioen genieten. ,,Wat dat inhoudt? Nou, heel veel hobbyen. In de tuin, de garage (ik houd van oude auto's) en in het oude kerkje dat vlakbij ons huis staat. Daarvan hebben we een vakantiewoning gemaakt. Bestuurlijk zou ik ook nog wel wat willen doen. In een adviserende rol, zeg ik er wel meteen bij. Waarnemen zou best nog kunnen, maar niet jaren lang. Ik ben bereid een zetje te geven, maar de opdracht moet wel in tijd zijn begrensd." Hardinxveld-Giessendam laat hij na 17 november, als zijn opvolger is geïnstalleerd, los. Alhoewel, niet helemaal. ,,Ik blijf, als ik op visite ga bij mijn zoon in Rotterdam, kapsalon Kamsteeg bezoeken. Een zeer fijne herenkapper, die tot een uitstervend ras behoort. In de stoel zal ik wel het één en ander oppikken, maar ik ga zelf niet informeren of het goed gaat." Hij verwacht ook niet dat het nodig zal zijn. ,,Toen ik hoorde dat Dirk Heijkoop is aangedragen als voorkeurskandidaat, reageerde ik zeer verheugd. Hij kent de omgeving en dat is buitengewoon waardevol. Bovendien komt hij uit een goed bestuurlijk nest en presenteert hij zich als een verbinder. Dat is wat Hardinxveld-Giessendam nodig heeft, alsmede de landelijke gemeenten die tegen het verstedelijkte gebied aan liggen. Waar hij zelf vandaan komt."