• ZHZActueel/Jorrit de Haas

'Er wordt aan onze veiligheid geknabbeld'

Zorgen om bezuinigingen bij regionale brandweer

Erik de Bruin

H'VELD-G'DAMDe Hardinxveldse brandweer beschikt over een gespecialiseerd gaspakkenteam, dat wordt ingezet in heel Zuid-Holland Zuid. ,,Van Lexmond tot de gemeente Korendijk in de Hoeksche Waard", aldus Arie van der Plas, vrijwillig brandweerman in zijn woonplaats en tevens lid van de Ondernemingsraad van de regionale brandweer, een onderdeel van de Veiligheidsregio. Het had zomaar gekund dat deze specialisatie zou worden opgedoekt. Tezamen met onder andere zeven vrijwilligersposten (welke is niet bekend), een beroepspost in Dordrecht, de blusboot en het duikteam. Ook het aantal reddingsvoertuigen zou verminderen. ,,Op advies van de Ondernemingsraad, maar vooral doordat het Management Team op vrijwel elke onderzochte en in beeld gebrachte bezuiniging het stempel 'onverantwoord' drukte, heeft het Algemeen Bestuur gelukkig voor een ander scenario gekozen. Er wordt nu alleen bezuinigd op bedrijfsvoeringszaken, zoals ICT en onderhoud."

Het MT bracht in beeld wat het betekent als de Veiligheidsregio zelf (lees: zonder financiële hulp van gemeenten) de klappen opvangt van een nieuwe bezuinigingsronde. Als daar een prijskaartje van 4,7 miljoen euro aan hangt, gaat de regionale brandweerzorg knock-out, zo was vrij vertaald de conclusie. 'De voorstellen die nu voorliggen zijn niet meer vanuit de inhoud, maar grijpen diep in op de veiligheid in de regio. Dus ook in onze en uw gemeente. De gevolgen zijn desastreus.' Dit staat in de brief die is opgesteld door een comité van vrijwillige brandweerlieden in Zuid-Holland Zuid.

'BTW betalen'

De raadsleden van alle zeventien gemeenten ontvingen de brandbrief. In Hardinxveld-Giessendam werd er niets mee gedaan. ,,Maar dat hoefde ook niet", vertelt Van der Plas. ,,De brief dateert van 22 juni. Op 25 juni kwam het Algemeen Bestuur bijeen en werd besloten de rigoureuze bezuinigingsopgave los te laten en te kiezen voor het aanzienlijk lichtere scenario van 1,4 miljoen. De ergste kou is uit de lucht. De repressieve en preventieve taken van de brandweer zijn voorlopig veiliggesteld en daar ging het ons om." Hij gebruikt bewust het woord voorlopig. ,,Het Algemeen Bestuur heeft de boodschap begrepen, maar we zullen waakzaam moeten blijven. Waar de brandweer mee worstelt is dat zij dankzij een Rijksbesluit nu ook BTW moet betalen. Alles is 21 procent duurder geworden."

Gemeentelijke bijdragen

Qua financiële hulp moet de Veiligheidsregio het niet van het Rijk, maar van gemeenten hebben. Door te bezuinigen op de interne bedrijfsvoering via het niet invullen van ontstane vacatures, het concentreren van expertise en een voordeligere gezamenlijke inkoop is het de afgelopen jaren na de regionalisering (de Veiligheidsregio is op 1 januari 2013 ontstaan) niet nodig gebleken een verzoek bij gemeenten neer te leggen om hun bijdrage te verhogen. Of een gemeente daarmee instemt is een autonome bevoegdheid van de burgemeester, die tevens deel uitmaakt van het Algemeen Bestuur en op die manier dus ook mede kan bepalen of er wel zo'n verzoek komt. Roel Augusteijn, de waarnemend eerste burger van Hardinxveld-Giessendam, was op 25 juni één van de twaalf burgemeesters die tot een koerswijziging besloot. Van der Plas: ,,Voor ons was dat geen verrassing. We voelden aan dat hij tegen die 4,7 miljoen zou stemmen. Tijdens een oefenavond die hij had bezocht, vertelde hij dat de gevolgen van de uitgewerkte bezuinigingen te drastisch vond."

Pilot TS4

Donderdag 17 september komt het Algemeen Bestuur weer bij elkaar om hier verder over te praten. Het definitieve besluit wordt later dit jaar genomen. Gezien het verloop van de bestuursvergadering vlak voor het zomerreces is er geen reden vtot ongerustheid. Als het bij 1,4 miljoen euro blijft, kan de Veiligheidsregio dit managen zonder dat zij maatschappelijke risico's hoeft te nemen die het gevolg zijn als bijvoorbeeld een brandweerpost wordt gesloten. Wel is het zo dat de bezuinigingsopgave zou kunnen aanzwellen mocht blijken dat het niet verantwoord is met vier in plaats van zes brandweerlieden uit te rukken. ,,We zijn opgeleid voor een TS6 (TS is een tankautospuitwagen, red.) en dat is niet voor niets. Er wordt aan onze veiligheid geknabbeld, daar lig ik wakker van", zei de hoofdbrandwacht van de Sliedrechtse brandweer vorige week bij een presentatie van de Veiligheidsregio in de plaatselijke kazerne. De Sliedrechtse gemeenteraad was uitgenodigd om zich een beeld te kunnen vormen. Onder andere van de mogelijke omschakeling van TS6 naar TS4. Sliedrecht is één van de korpsen die hier mee oefent. De pilot is net gestart, in 2016 wordt een besluit genomen. Algemeen directeur Carlo Post liet weten dat de Veiligheidsregio niet over één nacht ijs gaat. ,,Als blijkt dat het niet veilig is, doen we het niet." Blijkt het wel veilig te zijn dan dient elk brandweerkorps zich te conformeren een aan deze nieuwe werkwijze. Ook de korpsen die niet proefdraaien, zoals Hardinxveld-Giessendam. Van der Plas: ,,We worden dan in het diepe gegooid. Wel is het zo dat de korpsen die niet deelnemen aan de pilot uitvoerig op de hoogte worden gehouden." Hardinxveld wilde, zo laat hij verder weten, wel meedoen. ,,Onze operationeel manager heeft de post in Boven-Hardinxveld opgegeven, maar het MT heeft een andere keuze gemaakt. Binnen de clusters Gorinchem-Hardinxveld-Giessendam en Giessenlanden-Leerdam-Zederik is gekozen voor Arkel, Gorinchem en Leerdam."

'Vaker verrassingen'

Als de proef geslaagd blijkt, levert dit een besparing op van ongeveer acht ton. Er zijn minder vrijwilligers nodig hetgeen scheelt in de opleidingskosten. Dit bedrag is al verrekend in de bezuinigingsopdracht van 3,9 miljoen euro die de Veiligheidsregio een paar jaar geleden voor haar kiezen kreeg. Mocht het niet verantwoord blijken dan zwelt de nieuwe opgave van 1,4 miljoen behoorlijk aan. De Sliedrechtse brandweer vreest dat extra bezuinigingen ten koste gaan van de voorkant van de veiligheidsketen. ,,Tegelijkertijd aan twee knoppen draaien zouden wij heel onverstandig vinden", zei één van de brandweerlieden. ,,Bij een uitruk ben je met minder mensen en dan kom je, doordat er wordt gesneden in preventie en toezicht, ook nog eens vaker voor verrassingen te staan. Wat sowieso al het geval zal zijn vanwege de door de overheid nagestreefde ontwikkeling van een participatiesamenleving. Ouderen blijven langer thuis wonen wat tot gevolg heeft dat minder zelfdredzame mensen meer verspreid zijn over het dorp en minder geclusterd in verzorgingshuizen."

Fotobijschrift: Ook de Hardinxveldse gemeenteraad ontving vlak voor het zomerreces een brandbrief. De inmiddels teruggeschroefde bezuinigingen zouden onder meer tot gevolg hebben dat het gespecialiseerde gaspakkenteam uit het rivierdorp wordt opgeheven.