• Walter Leendertse

IJzersterk pleidooi behoud erfgoedkranen

H'VELD-G'DAM Overdag zijn er zo'n 27 medewerkers druk bezig met het vervaardigen van liftschachten, trappenhuizen, kunstwerken en andere constructies, echter dinsdagavond 15 november was de fabriekshal van Buyk Constructies BV even het decor van de najaarslezing van de Historische Vereniging Hardinxveld-Giessendam. Het leek de organisatie dé uitgelezen plaats om de lezing over het behoud van erfgoedkranen te houden, daar Buyk Constructies BV zich in het dagelijks leven bezig houdt met het ontwerpen, vervaardigen en monteren van ijzeren en stalen constructies.

door Walter Leendertse

De lezing werd geopend door Joke Kramer van stichting Groene Hart. Zij liet zien hoe in de loop van de tijd in de Merwedezone van Kinderdijk tot aan Hardinxveld steeds meer historische bouwkranen en andere hijswerktuigen werden gesloopt, omdat het te duur was om ze te laten staan. Vaak is het nog maar de vraag wat ervoor in de plaats terugkomt, hoewel architecten tegenwoordig steeds vaker rekening houden met de historische waarde van het stuk grond en omgeving waarop ze bouwen. Zij hield een pleidooi voor het behoud van deze kranen, omdat ze zo kenmerkend zijn voor het landschap. Zie de skyline van Hardinxveld maar eens voor je zonder de bouwkranen die je op de scheepswerven langs de Merwede ziet staan! Daarnaast zou het erg jammer zijn als dit staaltje technisch vernuft zou verdwijnen. Het behoud hiervan is een hommage aan de geschiedenis van de scheepsbouw. Een goed voorbeeld is het behoud van een kraan uit Hendrik Ido Ambacht die door leerlingen van het Da Vinci College afgebroken werd en op een groot plein als soort kunstwerk weer werd opgebouwd.

Daarna nam Roel Teeuwen het woord. Teeuwen is samen met zijn vrouw Marry beeldend kunstenaar in Alblasserdam. Beiden nemen ze de kranen als uitgangspunt en proberen ze in hun kunstwerken de kwaliteit van de -soms gigantische- hijskranen te behouden. Roel Teeuwen neemt losse onderdelen zoals het contragewicht en de cabine en plaatst die in de openbare ruimte als kunstwerken an sich, Marry maakt ragfijn papiersnijwerk waarin ze de kranen in verschillende skylines plaatst.

Als laatste was het woord aan Gerard Jacobs van de Nedsek, de Nederlandse stichting erfgoedkranen. De inmiddels gepensioneerde Jacobs was jarenlang werkzaam als constructeur van verschillende kranen. In die hoedanigheid wist hij door middel van een uitbreide presentatie met bouwtekeningen, schema's en foto's heel veel te vertellen over dit erfgoed en het belang van het behoud van deze 'reuzen van de Merwedezone'. Ook híj hield een pleidooi voor het behoud van dit stuk technisch erfgoed. Of zoals Roel Teeuwen al eerder op de avond zei: ,,Deze bouwwerken geven een dorp een gezicht, dat moet behouden blijven ongeacht wat het kost!"