• Spangen

Buurtbemiddeling; als buren er samen niet uit komen

GORINCHEM Een burenruzie die op televisie gesust wordt, staat garant voor hoge kijkcijfers. Televisiekijkend Nederland is er gek op. Opmerkelijk, want slechte omgang met de buren is juist voor veel mensen een grote angst is. Een burenruzie kan verstrekkende gevolgen hebben. ,,Dan reed ik naar huis met een steen op mijn maag. Thuis zou ik wéér die buren treffen. Wéér die eeuwige ellende en het gezeur. Met lood in de schoenen reed ik dan de straat in."

door Mirjam de Swart

Mathieu (in verband met de privacy is er voor gekozen geen achternaam te gebruiken, red.) weet als geen ander wat het is om verwikkeld te raken in een conflict met de buren. Juist zijn eigen ervaring bewoog hem ertoe zich, zo'n drie jaar geleden, aan te melden als buurtbemiddelaar bij ElkWelzijn. ,,Als je zelf met een burenruzie te maken hebt gehad, weet je ook de andere kant van het verhaal. Natuurlijk is geen conflict hetzelfde, maar de emoties zijn dat vaak wel. Al uit iedereen die natuurlijk op een andere manier."

Ten opzichte van 2017 hebben woningcorporaties meer meldingen binnengekregen over geluidsoverlast, vervuiling, verwaarlozing en agressief gedrag. Buurtbemiddeling draagt in 70% van de gevallen bij aan een oplossing, zo blijkt uit de cijfers van het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV).

8 op de 10 gemeenten maakt gebruik van buurtbemiddeling. De buurtbemiddelaar heeft bij burenruzies een begeleidende rol. Hij brengt de kemphanen bij elkaar op neutraal terrein en probeert ze door middel van een kosteloos gesprek nader tot elkaar te brengen. In Gorinchem is Buurtbemiddeling zo'n drie jaar actief. Het project is een gezamenlijk initiatief van woningbouwcorporatie Poort6, de gemeente Gorinchem en welzijnsorganisatie ElkWelzijn. Deze laatste is verantwoordelijk voor buurtbemiddeling in een gebied dat globaal gezien van Kinderdijk tot aan Dodewaard reikt.

Mathieu is één van de 70 vrijwillige buurtbemiddelaars die actief zijn bij ElkWelzijn. Allemaal volgden zij een tweedaagse training. ..Hierin worden alle stappen van het bemiddelen uitgebreid doorgenomen. Er wordt getraind met behulp van rollenspellen en er wordt gebruik gemaakt van acteurs. De belangrijkste les die ze meekrijgen: geen oordeel geven en neutraal blijven", legt Ingrid van Oostwaard, coördinator Buurtbemiddeling bij ElkWelzijn uit. De getrainde bemiddelaars luisteren naar het verhaal van beide buren. Ze proberen vervolgens het gesprek tussen beide buren op gang te brengen. Dit gebeurt op neutraal terrein. Van Oostwaard: ,,De taak van onze bemiddelaars is het sturen van het gesprek. Niet wij komen met een oplossing, maar de ruziënde buren dragen die oplossing zelf aan."

Mathieu: ,,Aan elke verhaal zit twee kanten. Ik heb geleerd dat iets niet altijd is wat het lijkt. Ik ga nooit uit van verhalen van anderen, ik ga zelf achter de feiten aan." Overigens is het niet aan de buurtbemiddelaar om uit te zoeken wie er nu wel of geen gelijk heeft in het conflict. ,,Het doet er niet toe wat wij ergens van vinden. Het gaat erom dat de burenrelatie weer wordt hersteld en dat proberen wij voor elkaar te krijgen door middel van bemiddelingsgesprekken", verduidelijkt Van Oostwaard.

Volgens Van Oostwaard is het erg belangrijk dat mensen niet te lang wachten met aan de bel trekken als er strubbelingen zijn met de buren. ,,Als de boel al min of meer geëscaleerd is, is het voor ons heel moeilijk om te bemiddelen. Hoe eerder we bij een burenruzie worden betrokken, hoe effectiever we kunnen zijn." Soms is bemiddelen dan niet eens nodig, verduidelijkt Van Oostwaard. ,,Het eerste contact loopt altijd via mij of een andere coördinator. Ik hoor het verhaal aan, vraag wat ze zelf al geprobeerd hebben en of ze bereid zijn met de buren om tafel te gaan. Soms kan ik de mensen telefonisch al helpen en gaan ze zelf aan de slag met de tips die ik ze meegeef. Vaak is er meer begeleiding nodig en dan worden er buurtbemiddelaars ingeschakeld."

,,Mensen noemen me wel eens gek. 'Je gaat toch niet andermans problemen op lopen lossen', zeggen ze dan tegen mij. Maar zelf heb ik daar helemaal geen probleem mee. Ik vind het fijn om andere mensen op weg te helpen. En uiteindelijk dragen ze natuurlijk zelf de oplossing aan", aldus Mathieu. Hij geeft aan dat hij als bemiddelaar aan de zijlijn staat en dit maakt het makkelijker om neutraal te zijn en te blijven. ,,Als ik zelf een conflict heb, vind ik dat best moeilijk. Ik denk dat als er in mijn situatie een buurtbemiddelaar was geweest, het minder snel had geëscaleerd. Dan had er eerder misschien eerder een oplossing geweest. Maar een verhuizing was in mijn geval onvermijdelijk."

Hoewel Buurtbemiddeling in 70% van de gevallen tot een oplossing leidt, zijn er ook conflicten die niet op te lossen zijn. Van Oostwaard: ,,Beide buren moeten bereid zijn om met elkaar om de tafel te gaan zitten. Als die bereidheid er niet is, kunnen we weinig voor de mensen doen. Hoewel, ook als er uiteindelijk geen bemiddelingsgesprek heeft plaatsgevonden, zie je vaak een verandering bij beide buren. Soms is het genoeg als mensen zich gezien en gehoord voelen."

Voor meer informatie over Buurtbemiddeling van ElkWelzijn: www.elkwelzijn.nl/buurtbemiddeling, buurtbemiddeling@elkwelzijn.nl of 0345-515227 (vraag naar Buurtbemiddeling).

Top 5 burenproblemen (en oplossingen)

1. Geluidsoverlast

Buren die veel lawaai maken zijn een bron van ergernis. Harde muziek, lawaai van gereedschappen, gestamp op de laminaatvloer; allemaal geluiden die uit kunnen monden in een fikse burenruzie.

Allereerst is het belangrijk om het probleem te bespreken met de buren in kwestie. Vaak hebben zij helemaal niet door dat zij een ander tot last zijn. Ook kunnen eenvoudige maatregelen de geluidsoverlast vaak verminderen of zelfs helemaal oplossen.

2. Problemen over de tuin of tuinafscheiding

De tuin zorgt regelmatig voor burenruzies. De schutting is een berucht voorbeeld. Die wordt vernield, zonder overleg weggehaald of hij valt om en overleg over een oplossing is niet mogelijk. Andere ergernissen zijn gebrek aan onderhoud, schaduw van bomen of hagen, zonder overleg snoeien bij de buren, vallende bladeren en bomen die teveel schaduw geven. En wat te denken van schuurtjes in de tuin, belemmering van uitzicht, zonneschermen, bladeren van de boom van de buren in de tuin.

Ook hier geldt: Bespreek het probleem met uw buren. Onderzoek wat precies de regels zijn voor bomen, schuttingen, heggen en andere tuinafscheidingen. Heeft u last van overhangende takken? Vraag de buren dan vriendelijk om die te snoeien. Leg uit waarom u dat graag wilt, zodat de buren uw verzoek begrijpen. Willen de buren niet samen met u een schutting plaatsen? Zet er dan een op uw eigen grond neer.

3. Rommel / troep / stank / viezigheid

Slechte schoonmaak van het trappenhuis is ook een bron van ergernis, of buren die gezamenlijke afspraken over de schoonmaak niet nakomen. Ook irritant: buren die de tuin als opslagplaats gebruiken, overhangende was, barbecuedampen en houtkachels.

Gaat het om het schoonhouden van een gezamenlijke ruimte, zoals een portiek? Organiseer dan een overleg met zoveel mogelijk betrokkenen en vraag wat iedereen bereid is om te doen. Zet afspraken op papier en spreek een moment af om met elkaar te bespreken hoe het gaat en of er misschien iets in de afspraken gewijzigd moet worden. En ook hier, we kunnen het niet vaak genoeg zeggen: kaart het probleem aan bij uw buren. Ga er over in gesprek.

4. Grond / Overpad

Ruzies over waar de erfgrens nou precies loopt zijn van alle tijden. Net als onenigheid over hekken die geplaatst zijn op een plek waarvan niet duidelijk is wie de eigenaar daarvan is. Ruzie over recht op overpad is ook een klassiek geval van een burenconflict.

Ga in gesprek met elkaar en maak afspraken waarmee u beide kunt leven. Wissel uit wat er belangrijk is. Informeer naar de regels, bijvoorbeeld bij het Kadaster of kijk op Eigen Huis.

5. Verbouwen

Verbouwingen veranderen soms de oude situatie. Bijvoorbeeld omdat u veel minder licht heeft of omdat u niet eens op de hoogte bent gebracht van de bouwplannen. Ook buren die bezwaar maken tegen een bouwvergunning zijn vervelend. En van een eeuwig klussende buurman worden de meeste mensen ook niet vrolijk.

Ga met de buren in gesprek over de (ver)bouwplannen. Wissel uit wat er belangrijk is en probeer oplossingen te vinden die voor beiden goed werken. Ga voor informatie over bouwvergunningen en wanneer u wel of niet bezwaar kunt maken tegen een bouwvergunning van de buren naar de website van het Juridisch Loket. (Bron: www.problemenmetjeburen.nl)