'Voorschoolse educatie is veel te belangrijk'

H'VELD-G'DAM - Op de laatste dag voor de herfstvakantie kregen de peuters van De Flierefluiter en De Snaters bezoek van wethouder Trudy Baggerman. In beide peuteropvangcentra deelde ze twee cadeautjes uit. De presentjes, een musketierspak voor de jongens en een prinsessenkostuum voor de meiden, passen bij de 'gedaanteverwisseling' die op 1 juli dit jaar heeft plaatsgevonden. De stichtingen moeten hun eigen broek ophouden, maar krijgen daarbij wel hulp van de gemeente.

door Erik de Bruin

,,Als we geen ondersteuning hadden gekregen, hadden we hier heel anders gestaan", zegt Stefan Slootweg met een brede glimlach. ,,Je ziet het: het is een aardig clubje kinderen. In eerste instantie zijn we wel met afzeggingen geconfronteerd, maar die kinderen zie je langzamerhand terugkomen omdat hun ouders de toegevoegde waarde inzien. Ze waren bang dat ze meer moesten betalen, maar dat valt honderd procent mee. De kosten zijn ongeveer gelijk gebleven, sommigen betalen per saldo zelfs minder."

Slootweg zit het stichtingsbestuur voor van de twee openbare peuterspeelzalen in het dorp, te weten: De Snaters in Beneden-Hardinxveld en Ukkepuk in Boven-Hardinxveld. ,,Officieel praten we nu over peuteropvang en niet meer over peuterspeelzalen", legt Johan Boonstoppel uit aan het begin van wat het best kan worden omschreven als een oriëntatiebezoek. Als beleidsmedewerker Onderwijs reist hij mee in het kielzog van de wethouder, die zeer gelukkig zegt te zijn met de voortvarendheid die de gemeente betracht. ,,De harmonisatiewet gaat pas op 1 januari 2018 in. Aanvankelijk zou dit een jaar eerder zijn, maar Asscher (de minister, red.) deelde op Prinsjesdag mee dat de wettelijke invoering meer tijd nodig heeft." Hardinxveld-Giessendam besloot alvast in te voegen. ,,Daarmee zijn we niet de enige, hoor", vertelt Baggerman. ,,In een kwart van de gemeenten is het geharmoniseerd. Er zijn ook gemeenten waarin het peuterspeelzaalwerk is wegbezuinigd. Wij hebben daar bewust niet voor gekozen omdat we de voor- en vroegschoolse educatie die zij verzorgt veel te belangrijk vinden. Vroeger zagen we hier de meerwaarde van in en dat doen we nog steeds. Niet eens zozeer om wat kinderen leren, maar vooral vanwege het samen spelen en samen delen-principe. Het is goed voor hun sociale ontwikkeling." Slootweg onderschrijft dat: ,,Door twee of vier dagdelen per week naar de peuteropvang te gaan, raken kinderen spelenderwijs gewend aan de lange periode die ze later naar school gaan. Ze gaan met andere kinderen om en leren andere culturen kennen." ,,Ze leren wachten, kiezen en omgaan met teleurstellingen. Van basisscholen hoor ik dat ze dit echt als een pluspunt ervaren op het moment dat de kinderen de overstap maken naar de kleuterschool", vertelt Marja van Houwelingen, die als peuterleidster werkzaam is voor de christelijke peuterspeelzaal De Flierefluiter. Net als Slootweg geeft ze aan dat er weinig mensen zijn afgehaakt. ,,Feitelijk zijn alleen de kinderen er niet meer die toch al weg zouden gaan omdat ze vier zijn geworden."

,,Peuteropvang komt nu qua financiering en wettelijke kwaliteitseisen overeen met kinderopvang", legt Boonstoppel de harmonisering nader uit. ,,Per 1 juli krijgen de vier peuterspeelzalen (ondergebracht in twee stichtingen, red.) geen subsidie meer. Dat wordt doorverrekend naar de ouders, die een veel hogere ouderbijdrage betalen dan voorheen. Gezinnen waarvan beide ouders werken, kunnen hiervoor kinderopvangtoeslag aanvragen bij de belastingdienst. Voor hen verandert er in feite niet zoveel. Dankzij de compensatie die ze van het Rijk krijgen, komen ze ongeveer op hetzelfde bedrag uit. Althans, dat geldt voor gezinnen met een modaal inkomen. Ouders met een laag inkomen betalen minder, ouders met een hoog inkomen meer. Omdat we het belangrijk vinden dat peuteropvang voor iedereen bereikbaar en betaalbaar is, heeft de gemeente besloten ook kostwinnersgezinnen, waarvan er best veel zijn in Hardinxveld, te compenseren. De hoogte van deze toeslag is ook inkomensafhankelijk en komt op hoofdlijnen overeen met de toeslag van de belastingdienst.",,Het zit wat omslachtig in elkaar", zegt Slootweg. ,,Je betaalt als ouder aanzienlijk meer dan voorheen, maar krijgt een groot deel teruggestort. Hetzij door de belastingdienst, hetzij door de gemeente." De stichting heeft ruimschoots de tijd genomen om de boodschap goed over te brengen. ,,Daarin zijn we geweldig ondersteund door de gemeente. We hebben samen een ouderbijeenkomst gehouden en een informatiemap gemaakt waarin in Jip en Janneke-taal staat uitgelegd wat er verandert."

Van een gedaanteverwisseling is (nog) niet echt sprake. Het beestje heeft een andere naam gekregen, maar voert hetzelfde kunstje uit. Zowel bij De Flierefluiter als De Snaters gaan de kinderen niet vaker dan twee dagdelen per week naar de peuteropvang. Uitgezonderd de zogenoemde VVE-kinderen die volgens een indicatie van het consultatiebureau iets extra's nodig hebben omdat ze - bijvoorbeeld omdat ze tweetalig worden opgevoed - het risico lopen op een (taal)achterstand. Zij gaan vier dagdelen per week. Een verruiming behoort tot de mogelijkheden. Peuteropvang zou zelfs de gedaante van een kinderdagverblijf kunnen aannemen. ,,Maar andersom geldt dat ook vanaf 1 januari 2017", vertelt Slootweg. ,,Dan is het een vrije markt. Als Johan (Boonstoppel, red.) zegt dat we min of meer commercieel moeten gaan denken, heeft hij daar wel gelijk in. Maar wel vanuit het oogpunt dat kinderen zorgeloos kunnen blijven spelen. We moeten de naamsbekendheid in de buurt hoog houden zodat het aantal kinderen op peil blijft en we onze ruimtes (in twee vroegere klaslokalen van De Driemaster, red.) maximaal benutten. We moeten klaar zijn voor de toekomst."

Op dit moment lijden de peuterspeelzalen geen centje pijn, zo blijkt uit de twee bezoeken. Dit leidt tot een glimlach op het gezicht van de wethouder, die ook veel waarde zegt te hechten aan een positief bijeffect. ,,Vergeet het sociale netwerk niet. Heb je gezien hoeveel betrokken ouders er waren in de peuteropvang!? Zij leggen automatisch contacten. Dat zie je voor het hek van een basisschool toch al minder. Ook dat is iets wat we heel graag in stand willen houden. De gemeente omarmt de harmonisering, heeft dit versneld ingevoerd, maar wel op sociale wijze en met oog voor de hele samenleving. We willen peuteropvang voor iedereen toegankelijk houden."