• In het gehele ziekenhuis zijn protestleuzen te lezen. De een nog creatiever dan de ander.

    Mirjam de Swart

Personeel Beatrixziekenhuis staakt niet, maar laat wel van zich horen

GORINCHEM Zeker 90 % van de ziekenhuizen sluit de deuren voor niet-spoedgevallen tijdens de eerste landelijke 'ziekenhuisstaking' op 20 november. Het Beatrixziekenhuis in Gorinchem is één van de weinige ziekenhuizen waar patiënten en bezoekers op de twintigste geen last ondervinden van stakend ziekenhuispersoneel. Maar dat betekent niet dat het personeel van het Gorcumse ziekenhuis woensdag 20 november niet van zich laat horen.

door Mirjam de Swart

,,We zijn hier misschien wel te lief voor een keiharde staking", valt Esther van Iperen, werkzaam op de operatiekamer het Beatrixziekenhuis, met de deur in huis. ,,Het past niet binnen onze cultuur. Bovendien vergt een staking veel voorbereiding, omdat er aan allerlei juridische eisen moet worden voldaan. Er was voor ons te weinig tijd om dat allemaal voor elkaar te krijgen."

Staken in de zorg. Hoe werkt dat?
Het is niet de bedoeling dat patiënten de dupe worden van acties in de zorg. Elke verpleegkundige zal het hier mee eens zijn. Maar hoe zet je je protest dan kracht bij? In het onderwijs zitten kinderen thuis als leraren staken, maar ziekenhuispersoneel kan patiënten die zorg nodig hebben nu eenmaal niet naar huis sturen. Daarom wordt er gewerkt volgens een zondagsdienst. Dat betekent dat het ziekenhuis haar deuren sluit voor niet-spoedeisende zaken. Kinderafspraken gaan bijvoorbeeld gewoon door en ook op de afdeling oncologie worden er geen afspraken afgezegd. Staken in de zorg is lastig, want zorgpersoneel zet het belang van de patiënt nog altijd voorop.
Tijdens de Witte Woede (1988-1991) leidden wilde acties van de VVIO (Verpleegkundigen en Verzorgenden In Opstand) tot een beter cao-akkoord dan ooit te voren. Bovendien kwam er destijds een commissie met aanbevelingen ter verbetering van de positie, de arbeidsomstandigheden en de opleidingen van verpleegkundigen (waar onder andere V&VN uit voortgekomen is). Veel acties tijdens de Witte Woede hadden geen invloed op de patiëntenzorg. (Bron: Nursing.nl) 

Toch wil het personeel van het Beatrixziekenhuis woensdag 20 november wel van zich laten horen. Een goede CAO is namelijk noodzakelijk om goede zorg te kunnen verlenen, vinden Esther van Iperen en Audrey Theunisz, beiden lid van het actiecomité in het Beatrixziekenhuis. ,,Er is nu te veel uitstroom van personeel en er komt nauwelijks nieuwe aanwas bij. Het vak moet weer aantrekkelijk worden. Er moet een gezonde verantwoorde CAO komen die medewerkers weer lucht geeft. Het moet weer leuk worden om in de zorg te werken", aldus Theunisz.

Van Iperen: ,,De impact die je werk op je privéleven heeft, is de afgelopen jaren veel groter geworden. Je draait meer diensten, de werkdagen worden drukker, de techniek verandert. We moeten ons steeds meer specialiseren, maar tegelijkertijd is er nauwelijks tijd en geld voor scholing."

,,Wat we vooral willen is waardering voor ons werk. Woensdag 20 november gaan we onze bezoekers en patiënten duidelijk maken wat het nu precies betekent om in de zorg te werken", legt Theunisz uit. Dit gebeurt door middel van ludieke acties. Niet alleen hangt het ziekenhuis vol met spandoeken, maar ook wordt er geflyerd om de bezoekers te informeren over het hoe en waarom van de eisen van het ziekenhuispersoneel. ,,Er is vanuit het personeel een enorme bereidheid om mee te doen. Velen komen zelfs op hun vrije dag naar het ziekenhuis om aan de actie mee te kunnen doen", legt Theunisz uit.

Van Iperen erkent dat deze manier van actievoeren minder effect heeft dan een keiharde staking. ,,In de zorg is het lastig om een statement te maken. Je bent altijd in staat van paraatheid. Scholen kunnen kinderen naar huis sturen, maar onze patiënten hebben recht op goede zorg. We kunnen de mensen moeilijk naar huis sturen. We houden altijd rekening met het belang van de patiënt, ook als we staken."

Het actiecomité heeft de actie in het Beatrixziekenhuis eind oktober aangekondigd bij de Raad van Bestuur. ,,Hoewel zij andere belangen hebben dan wij, geven ze ons wel de ruimte om actie te voeren. We worden zeker wel gehoord, maar zij beseffen ook dat als er meer geld naar het personeel gaat er minder geld overblijft voor andere zaken", legt Theunisz uit.

De tweetal, dat spreekt namens het actiecomité, sluit niet uit dat er hardere acties volgen als er geen verantwoorde CAO komt. Oók in het Beatrixziekenhuis. ,,Het personeel begint steeds meer te beseffen dat het goed is om van je te laten horen. Als er geen compromis komt dan komen er zeker vervolgstappen. En het zou goed kunnen dat die minder lief zijn dan nu het geval is", aldus een strijdvaardige Theunisz en Van Iperen.

Waarom wordt er eigenlijk gestaakt in de zorg?
De ziekenhuismedewerkers zijn boos op de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) vanwege het uitblijven van een goede cao. Samen met vakbonden FNV Zorg & Welzijn, FBZ, NU'91 en CNV Zorg & Welzijn willen de medewerkers een goede structurele loonsverhoging in 2019 en een extra toeslag op loon wanneer medewerkers last-minute worden opgeroepen. Ook willen de vakbonden en medewerkers de voorgestelde verslechteringen van tafel. Verder eisen ze goede afspraken over arbeids- en rusttijden en over instroom en behoud van medewerkers.
Er vallen 200.000 medewerkers onder de cao ziekenhuizen. Deze werken verspreid over 83 ziekenhuizen en 30 revalidatiecentra in Nederland. De cao ziekenhuizen verliep op 31 maart 2019.
De ziekenhuismedewerkers zijn de laatste grote groep zorgverleners zonder cao. Al sinds 3 juli zijn er geen officiële onderhandelingen meer. Zorgcollega's in andere sectoren hebben al wel naar tevredenheid loonsverhogingen voor elkaar gekregen: Verpleeghuizen en thuiszorg:7,43 procent in twee jaar; GGZ: 8,3 procent in 2,5 jaar, eenmalig 500 euro; Gehandicaptenzorg: bijna 8 procent in tweeënhalf jaar, driemaal eenmalige uitkering van 4 procent. (Bron: FNV)